Çocuklar ve Gençler İçin Beslenme

0-1 Yaş Çocuk Beslenme 

Büyümenin en hızlı olduğu dönemlerden biri bebeklik dönemidir ve bu dönemde büyüme gelişmenin sağlanabilmesi için beslenme büyük önem taşımaktadır. Büyüme geriliği bu yaş grubundaki çocuklar arasındaki ölüm nedenlerinin başında gelmektedir. Bu sebeple özellikle annelerin beslenme konusunda eğitilmesi, bebeğin büyüme gelişmesinin takip edilmesinin ve anne sütünün katkısının öneminin anlatılması gerekir. Bu dönemde sağlıklı beslenen ve hedeflenen şekilde büyüme ve gelişme sağlanan bebeklerin beslenme ilintili sağlık sorunu riskleri düşüktür. Unutulmamalıdır ki bu dönemde yeterli beslenememiş veya yanlış beslenmiş bebeklerde oluşan büyüme geriliğinin daha sonra düzeltilmesi çok güçtür.

Okul Öncesi Beslenme

1-5 yaş grubu çocukları kapsayan bu döneme “oyun çocuğu” dönemi denmektedir. Oyun çocuğu döneminde çocuk yiyecek bakımından kendisine sunulan besinlere tabidir ve anne ve babanın beslenme alışkanlıklarını almaktadırlar. Bu sebeple ailenin de beslenme düzeninin ve gıda tercihlerinin sağlıklı olması oldukça önemli bir husustur. Bu dönemde ailenin çocuğa yeme alışkanlıkları kazandırmaya çalışırken uyguladıkları ödüllendirme, cezalandırma veya ısrar gibi bazı yöntemler çocukların yeme alışkanlıkları üzerinde olumsuz etkiler yaratmaktadır.

Bu dönemdeki çocukların her gün değişen tüketimleri, fazla veya az yemeleri, bir yediklerini diğer gün yemek istememeleri bulundukları yaş grubunun özelliklerindendir. Burada ebeveynlerin görevi çocuğun öğünlerini mümkün olduğu kadar düzenli tutup, tüketecekleri besinleri sağlıklı besin grupları arasından seçip uygun yöntemler ile hazırlayarak çocuğun yeterli ve dengeli beslenmesini sağlamaktır. Çocuklar bu dönemde kesinlikle zorlanmadan farklı gıdalara, yemek çeşitlerine alıştırılmalıdır. Tek yönlü bir beslenme alışkanlığını benimsemesine imkan vermeden besin çeşitliliği sağlanmalı ve doğru besin seçme alışkanlıkları kazandırılmalıdır. Abur cubur olarak nitelendirdiğimiz şekerli gıdalar, çikolata, cips veya kraker tarzı gıdaları tüketmelerine izin verilmemeli, bunların yerine sağlıklı ara öğünler ve atıştırmalıklar hazırlanarak bunları tüketmeye yönlendirilmeleri gerekir.

Bu dönemde çocuklara kazandırılacak beslenme alışkanlıkları onların yetişkinlik dönemlerine kadar uzanacağından, ailelerin bu konuda çok özenli olmaları gerekmektedir.

Okul Çağı Çocuklarda Beslenme 

Okul çağı, çocuğun toplum yaşamına girdiği, sosyal çevre ile tanıştığı ve ev dışında geçirdiği sürenin uzadığı dönemdir. Bu dönemde büyüme ve gelişme hızlı olduğu için çocuğun yeterli ve dengeli beslenmesini sağlamak oldukça önemlidir. Okul çağındaki çocukların beslenmeleri ev, okul ve diğer çevreler olmak üzere ayrılmaktadır. Çocuklara sağlıklı beslenme alışkanlıklarının kazandırılması ve fiziksel aktivitenin öneminin vurgulanmasında ailelerin olduğu kadar okulların da büyük önemi vardır. Bu yaş grubundaki çocuklar öğle yemeği gibi bir ana öğünü ve ara öğünlerinin bir kısmını okulda tüketmektedirler. Bu sebeple okulların yemekhanelerinde ve kantinlerinde çocukların enerji ihtiyaçlarını karşılayacak sağlıklı besinlerin bulunması ve öğretmenlerin de öğrencileri sağlıklı gıdalara yönlendirmeleri gerekmektedir. Bunun dışında ebeveynlerin çocuklarına kazandıracakları sağlıklı beslenme alışkanlıkları onların okulda da doğru tercihler yapmalarını sağlayacak ve ev dışında kalan alanlarda da yeterli ve dengeli öğünler tüketmelerini garanti altına alacaktır. Bu çağda doğru beslenme alışkanlıkları kazanmış olan çocukların okul içerisindeki ve derslerdeki performansları artacak ve daha başarılı olacaklardır. Aynı zamanda ileride gelişebilecek beslenme ilintili hastalıkların gelişme riski de azalacaktır.

Adölesan Dönemde Beslenme 

Adölesan çocukluktan erişkinliğe geçiş dönemidir. Bu dönemin özelliği hızlı fiziksel büyüme, cinsel gelişme ve psikososyal matürasyondur. Çeşitli faktörlerin devreye girmesiyle bu çağa giriş erken veya geç olabilmektedir. Bu dönemde gençler ev dışında daha da çok vakit geçirmekte oldukları için öğünlerini de dışarda daha çok tüketmeye başlarlar. Beslenmenin ve doğru besin tercihinin önemi bilen gençler dahi bunu beslenmelerine çoğu zaman yansıtamazlar. Ergenlik dönemi çocukluktan sonra en hızlı büyüme dönemidir. Bu sebeple büyüme ve gelişmeleri için gerekli olan enerjiyi almaları ve yeterli ve dengeli beslenmeleri önemlidir. Gençler bu dönemde doğru besinleri tercih etmeli, enerji değeri düşük besin değeri yüksek gıdalar tüketmeli, sebze ve meyve tüketimini ve lif alımını artırmaları gerekmektedir. Ailelerin alışveriş yaparken veya yemekleri hazırlarken çocuklarından isteyeceği yardımlar onların bu konuda bilgi sahibi olmalarına yardım olacaktır. Çocukların dışarıda tüketecekleri öğünler için daha az yağlı ve daha sağlıklı öğünleri tercih etmelerini sağlamak ve onlara öğünlerin enerji içeriklerini dengelemeyi öğretmek büyüme ve gelişmeleri için gerekli olan besin ögelerini karşılamalarını ve aynı zamanda da kilo kontrolünü sağlayacaktır. Ayrıca ailelerin sağlıklı beslenme, alkol ve sigara tüketmeme, fiziksel aktivite konularında çocuklarına örnek olmaları gerekir.